Nie każdy człowiek mówi głosem. Każdy ma jednak coś do powiedzenia. Autyzm i AAC to tematy, które coraz częściej pojawiają się w rozmowach o dzieciach, młodzieży i dorosłych, ale nadal bywają niezrozumiane.
Osoba, która nie mówi, mówi niewiele albo komunikuje się inaczej, nie jest osobą pozbawioną myśli, emocji i własnego zdania.
Czasami potrzebuje po prostu innego sposobu, aby zostać usłyszaną.
AAC — komunikacja wspomagająca i alternatywna — daje możliwość porozumiewania się osobom, które nie mogą swobodnie korzystać z mowy. Mogą służyć do tego gesty, symbole, obrazki, tablice komunikacyjne, książki komunikacyjne, aplikacje czy urządzenia elektroniczne.
Za każdym symbolem może kryć się prawdziwa potrzeba.
„Boli mnie.”
„Nie chcę.”
„Jestem zmęczony.”
„Boję się.”
„Chcę zostać sam.”
„Przytul mnie.”
„Mam własne zdanie.”
„Posłuchaj mnie.”
Dla kogoś są to zwyczajne zdania.
Dla innej osoby możliwość przekazania ich światu może oznaczać niezależność, bezpieczeństwo i odzyskanie wpływu na własne życie.
Spektrum autyzmu również nie mieści się w jednej definicji.
Każda osoba jest inna. Jedna może potrzebować niewielkiego wsparcia, inna pomocy w wielu obszarach codzienności. Ktoś może swobodnie rozmawiać, a ktoś inny korzystać z AAC. Jedna osoba będzie szukała kontaktu z ludźmi, druga będzie potrzebowała więcej ciszy i przestrzeni.
Autyzm nie ma jednej twarzy.
Dlatego tak ważne jest, aby zamiast oceniać zachowanie człowieka, spróbować zrozumieć, co może próbować nam przekazać.
Brak kontaktu wzrokowego nie oznacza braku uczuć.
Milczenie nie oznacza braku myśli.
Trudności w komunikacji nie oznaczają braku inteligencji.
A człowiek, który nie mówi, nadal ma prawo decydować, odmawiać, wybierać, kochać, marzyć i być słuchanym.
Literatura może pomóc zobaczyć więcej.
Katarzyna Jankiewicz jest autorką kilku powieści, w których ważne miejsce zajmują ludzie mierzący się z niezrozumieniem, samotnością, wykluczeniem, niepełnosprawnością oraz trudnościami w komunikacji.
To historie tworzone nie po to, aby zamykać człowieka w diagnozie.
Wręcz przeciwnie.
Mają pozwolić czytelnikowi wejść na chwilę do świata osoby, która może doświadczać rzeczywistości zupełnie inaczej niż większość społeczeństwa.
Poznać jej lęk.
Jej frustrację.
Jej potrzebę bezpieczeństwa.
Jej sposób komunikowania.
Ale również jej marzenia, poczucie humoru, przywiązanie, miłość i potrzebę bycia częścią świata.
Bo człowiek to znacznie więcej niż jego diagnoza.
A komunikacja zaczyna się wtedy, kiedy przestajemy oczekiwać, że wszyscy będą mówić naszym językiem — i zaczynamy uczyć się ich sposobu mówienia.
Poznaj moje książki.
Jeżeli szukasz historii, które nie tylko opowiadają, ale również pomagają spojrzeć na drugiego człowieka inaczej, zapraszam Cię do świata moich powieści.
Być może któraś z nich sprawi, że następnym razem, gdy spotkasz osobę komunikującą się inaczej, zamiast pomyśleć:„Dlaczego ona tak się zachowuje?”zadajesz sobie inne pytanie:„Co ona próbuje mi powiedzieć?”
Kiedy cisza nie oznacza braku odpowiedzi
Spektrum autyzmu i komunikacja wspomagająca i alternatywna — AAC — to tematy, które coraz częściej pojawiają się w przestrzeni publicznej. Wciąż jednak trudno naprawdę zrozumieć, co czuje osoba, która ma wiele do powiedzenia, ale nie może zrobić tego w sposób, do którego przywykło jej otoczenie.
Bo brak mowy nie oznacza braku myśli.
Wolniejsza odpowiedź nie oznacza wolniejszego myślenia.
A syntetyczny głos wydobywający się z tabletu nadal może być czyimś własnym głosem.
Właśnie o tym opowiada powieść „Słyszysz mnie, kiedy nie mówię?” Katarzyny Jankiewicz.
Jej bohaterką jest piętnastoletnia Maja — dziewczyna w spektrum autyzmu, która korzysta z komunikacji AAC. Za pomocą tabletu może odpowiadać, żartować, odmawiać, wyrażać złość, podejmować decyzje i mówić światu, czego naprawdę chce.
Problem w tym, że świat nie zawsze potrafi poczekać.
Dorośli czasem odpowiadają za nią.
Inni rozmawiają o niej, zamiast z nią.
Ktoś uznaje, że skoro Maja milczy, można samemu zdecydować, co będzie dla niej najlepsze.
A ona chce powiedzieć tylko jedno:
„Jestem. Tu. Zapytajcie. Mnie.”
Jak wygląda świat osoby korzystającej z AAC?
W tej książce AAC nie jest jedynie terminem specjalistycznym.
Staje się częścią codzienności.
To tablet, który pozwala powiedzieć „nie”.
To kilkadziesiąt sekund potrzebnych na przygotowanie odpowiedzi.
To możliwość samodzielnego zamówienia czegoś w sklepie.
To prawo do wyboru własnej fryzury.
To możliwość powiedzenia nauczycielowi, że potrzebuje się więcej czasu.
I wreszcie — możliwość przypomnienia innym:
nie mówcie za mnie, skoro mogę odpowiedzieć sama.
Maja szybko odkrywa, że prawdziwa samodzielność nie zawsze polega na robieniu wszystkiego bez pomocy. Czasem polega na tym, że ktoś daje ci wystarczająco dużo przestrzeni, abyś mógł zdecydować sam.
To nie jest książka tylko o autyzmie.
To opowieść o byciu pomijanym.
O dobrych intencjach, które czasami zamieniają się w odbieranie drugiemu człowiekowi prawa do decyzji.
O potrzebie akceptacji.
O przyjaźni.
O szkole.
O rodzinie.
O dorastaniu.
O przeciążeniu światem pełnym hałasu i oczekiwań.
I o tym, jak ogromne znaczenie może mieć człowiek, który zamiast odpowiedzieć za ciebie — po prostu poczeka.
Maja nie chce być traktowana jak inspiracja.
Nie chce, żeby każda jej odpowiedź kończyła się oklaskami.
Chce zwyczajności.
Chce, żeby inni rozmawiali z nią, a nie z osobą stojącą obok.
Chce mieć możliwość popełniania własnych błędów.
Chce być nastolatką, a nie wyłącznie „dziewczyną z autyzmem”.
Dla kogo jest ta książka?
„Słyszysz mnie, kiedy nie mówię?” może szczególnie zainteresować osoby, które chcą lepiej zrozumieć:
spektrum autyzmu, AAC, komunikację osób niemówiących lub mówiących w ograniczonym zakresie, przeciążenie sensoryczne, potrzebę samostanowienia oraz codzienne bariery wynikające nie tylko z niepełnosprawności, ale również z zachowania otoczenia.
To powieść dla rodziców, pedagogów, nauczycieli, terapeutów, studentów kierunków społecznych i pedagogicznych — ale przede wszystkim dla każdego czytelnika, który lubi historie pozwalające spojrzeć na świat oczami drugiego człowieka.
Nie jest podręcznikiem.
Jest historią.
Historią dziewczyny, która ma własne zdanie, własne emocje, własne poczucie humoru i własne marzenia.
Tylko nie zawsze wypowiada je ustami.
Czy potrafisz usłyszeć kogoś, kto nie mówi?
Już na początku książki pojawia się zdanie:
„Ludzie mylą ciszę z pustką.”
Maja wie jednak, że cisza może być pełna myśli, odpowiedzi i emocji.
Jej historia pokazuje, że czasem największą zmianą nie jest nauczenie człowieka mówić tak jak wszyscy.
Czasem największą zmianą jest nauczenie innych, jak naprawdę słuchać.
Jeżeli chcesz wejść do świata Mai i zobaczyć komunikację AAC nie przez definicję, ale przez emocje, relacje i codzienne doświadczenia — sięgnij po:
„Słyszysz mnie, kiedy nie mówię?” Katarzyna Jankiewicz
Poznaj historię dziewczyny, której cisza nigdy nie była pusta.
Kup książkę i przekonaj się, jak wiele można usłyszeć, kiedy naprawdę daje się drugiemu człowiekowi czas na odpowiedź.